Sahnede tablet ve telefon kullanımı

Hangi cihaz: tablet mi, telefon mu?

Cevap sahnedeki konumunuza bağlı: ekranla gözünüz arasındaki mesafe. Oturan bir gitarist için telefon yeter; ayakta çalan, mikrofona bir adım uzakta duran biri için 10 inç altı ekranlar yorucu olur.

Akor ve söz okuyorsanız 10 inç fazlasıyla yeterlidir. Beş çizgili nota (PDF) okuyanlar için hikâye değişir: orada sayfanın tamamı bir bakışta görünmeli, 12.9 inç gerçek bir fark yaratır.

Okunabilirlik: punto, kontrast, gece modu

Prova odasında rahat okunan punto, sahnede küçük gelir. Sebebi basit: sahnede cihaz daha uzakta, ışık daha değişken ve gözünüz aynı anda seyirciyle, grup arkadaşlarınızla ve ekranla meşgul.

• Puntoyu sahne mesafesinden ayarlayın. Ekranı standın üstüne koyup çalacağınız yerden bakın; masada seçilen punto neredeyse her zaman küçük kalır.
• Koyu tema kullanın. Karanlık salonda beyaz zemin göz kamaştırır ve gece görüşünüzü bozar; koyu zemin üstüne açık yazı hem daha rahat okunur hem seyircinin gözüne vurmaz.
• Parlaklığı otomatikten çıkarın. Sahne ışığı her renk değişiminde otomatik parlaklığı oynatır; sabit bir değere kilitleyin.
• Akorları öne çıkarın. Söz ile akorun renk ya da kalınlıkla ayrıldığı bir düzen, göz gezdirirken yerinizi kaybetmenizi engeller.
• Yalnızca söz söylüyorsanız akorları kapatın. Vokalistin ekranında akor kalabalıktan başka bir şey değildir.

Sahne ışığı doğrudan ekrana geliyorsa mat ekran koruyucu, en ucuz ve en etkili çözümdür. Parlak (glossy) ekran, tepeden gelen spot altında ayna gibi davranır.

Ekranın uyumasını engelleyin

Sahnede yaşanan en sinir bozucu an: uzun bir enstrümantal bölümün ardından ekrana bakıyorsunuz ve ekran kapanmış. Cihaza dokunmadığınız her dakika işletim sistemi için “boşta” demektir.

• Uygulama ekranı açık tutuyorsa bu ayarı açın. İyi bir sahne uygulaması, şarkı görüntülenirken ekran uykusunu kendisi devre dışı bırakır.
• Yoksa sistem ayarından süreyi uzatın. Android'de Ekran → Ekran zaman aşımı, iOS'ta Ekran ve Parlaklık → Otomatik Kilit → Asla.
• Konser sonrası geri alın. “Asla” ayarı unutulursa cebinizdeki telefonun pili gün boyu erir.

Bildirimleri kapatın

Nakaratın ortasında ekranın üstünü kaplayan bir mesaj bildirimi, unutulacak bir şey değildir. Sahneye çıkmadan önce cihazı sessize almak yetmez — bildirimler görsel olarak da kapatılmalı.

• Rahatsız Etmeyin modunu açın. Hem sesi hem de ekrandaki banner'ları susturur.
• Uçak modunu düşünün — ama dikkat. Uçak modu Wi-Fi ve Bluetooth'u da kapatır; grupla senkron çalışıyorsanız ya da kablosuz sayfa çevirme pedalı kullanıyorsanız, uçak modunu açıp Wi-Fi/Bluetooth'u elle geri açın.
• Otomatik güncellemeleri kapatın. Sahne ortasında başlayan bir uygulama güncellemesi hem pil hem dikkat harcar.
• Ekran döndürmeyi kilitleyin. Standa eğik yerleştirilen tablet, en beklenmedik anda yatay–dikey arasında dönebilir.

Pil ve şarj

Ekranı sürekli açık, parlaklığı yüksek bir tablet, normal kullanımın çok üstünde pil harcar. İki setlik bir gecede %100 ile başlayan 10 inç bir tablet genellikle sorun çıkarmaz; ama prova, sound check ve bekleme süresi de aynı pilden yer.

• Sahneye tam şarjla çıkın. Sound check'ten sonra tekrar takın.
• Kablo taşıyın. Sahnede priz bulmak çoğu zaman mümkündür; kablo bulmak değildir.
• Powerbank en güvenli yedektir. Kabloyu cihaza sahneye çıkmadan takıp banka standın arkasına sabitleyin.
• Şarj kablosunu ayağa dolanmayacak biçimde bağlayın. Sahnede kablo düzeni, güvenlik meselesidir.

Stant ve yerleşim

Cihazı nereye koyduğunuz, hangi cihazı seçtiğinizden daha önemlidir. Yanlış açıyla duran bir ekran hem okunmaz hem de her bakışta başınızı çevirmenize sebep olur.

• Göz hizasının biraz altına yerleştirin. Seyirciyle aranıza girmemeli ama bakmak için eğilmeniz de gerekmemeli.
• Mikrofon standı kelepçesi en pratik çözümdür. Vokalistler için ayrı bir stant kurmaya gerek kalmaz.
• Nota sehpası da işe yarar. Klasik nota sehpasına konan tablet için kaymaz bir tutucu ekleyin.
• Kelepçenin sıkılığını kontrol edin. Sahnede titreşim, gevşek bir kelepçeyi yavaşça aşağı kaydırır.

Sayfa çevirme: eller doluyken

Ekranın en büyük sorunu şudur: kağıtta sayfa çevirmek bir saniyedir, ekranda ise eller enstrümanda olduğunda hiç kolay değildir. Üç çözüm var:

• Otomatik kaydırma. Şarkının süresine ayarlanan sabit hızda kaydırma; tempo değişmeyen parçalarda iyi çalışır.
• Bluetooth pedal. Ayakla sayfa çeviren pedallar, klavye tuşu gönderdikleri için çoğu uygulamayla uyumludur. Nefesli ve yaylı çalanlar için tek gerçekçi çözüm budur.
• Şarkıyı tek ekrana sığdırmak. En basit çözüm çoğu zaman en iyisidir: puntoyu bir kademe düşürüp şarkının tamamını tek ekrana almak, sayfa çevirme sorununu tamamen ortadan kaldırır.

Sahnede kullanacağınız şarkıları prova sırasında bir kez sahne kurulumunuzla (aynı punto, aynı stant, aynı mesafe) okuyun. Kaç şarkının tek ekrana sığdığını orada görürsünüz.

Yedek planı hazır tutun

Cihaz düşebilir, uygulama kapanabilir, pil beklenenden hızlı bitebilir. Bunlar nadirdir ama olduğunda gecenin ortasındasınızdır.

• İkinci bir cihazda aynı repertuar bulunsun. Telefonunuz tabletin yedeğidir.
• Uygulamanın internet olmadan çalıştığından emin olun. Sahne mekânlarının Wi-Fi'ı çoğu zaman yoktur ya da kalabalıkta çöker; şarkılarınız cihazda durmalı, bulutta değil.
• Kritik gecelerde setlistin kağıt kopyasını taşıyın. Yalnızca şarkı adları ve tonlar — bir sayfa yeter.

Grupla aynı sayfada kalmak

Herkes kendi ekranına baktığında yeni bir sorun doğar: sıradaki şarkıya kimin ne zaman geçtiği. Kağıt setlistte bu sorun yoktu, çünkü liste ortaktı ve sabitti.

Çözüm, cihazların birbirini takip etmesidir: bir kişi (genelde grup lideri) şarkıyı seçtiğinde bağlı bütün ekranlar aynı şarkıya, aynı tona geçer. Bu, iki şekilde kurulabilir — aynı Wi-Fi ağı üzerinden ya da mekânda ağ yoksa doğrudan Bluetooth ile. Sahnede internet bağlantısına güvenmeyen bir çözüm seçmek önemlidir; kalabalık bir salonda mobil veri de mekânın Wi-Fi'ı da güvenilmezdir.